Een recht van overpad is een zogenoemde erfdienstbaarheid. Dat betekent dat een stuk grond (het dienende erf) belast is ten gunste van een ander stuk grond (het heersende erf). In de praktijk houdt dit vaak in dat iemand het recht heeft om via het perceel van een ander naar zijn eigen perceel te gaan, bijvoorbeeld via een pad of steeg.

Hoewel de term erfdienstbaarheid wat ouderwets klinkt, is het recht van overpad nog steeds springlevend en komt het regelmatig voor bij geschillen binnen het burenrecht en bij vragen over grondzaken.

Recht van overpad zonder Kadaster
Al in 1755 werd in Eindhoven een recht van overpad vastgelegd in een koopcontract van een pand. In deze akte stond dat iedereen gebruik mocht maken van een steeg naast het pand. Dit steegje bestaat vandaag de dag nog steeds.

Tegenwoordig wordt een erfdienstbaarheid meestal ingeschreven in het Kadaster. In 1755 bestond het Kadaster echter nog niet. Daarom zijn in zulke gevallen vooral de oude koopakte en het feitelijk gebruik bepalend. Een recht van overpad kan bovendien ook ontstaan door langdurig gebruik: als een pad twintig jaar onafgebroken wordt gebruikt, kan er juridisch een recht van overpad ontstaan.

Recht van overpad blijft bestaan
In 2022 wilde een pandeigenaar appartementen realiseren in een pand in Eindhoven. Op de begane grond zat al een drogisterij en er werd een nieuwe ingang voor bewoners gepland aan de zijkant van het gebouw. Deze ingang kwam uit op het historische steegje.

Het steegje was echter al jaren in gebruik bij een nabijgelegen caféhouder, die er onder meer biervaten plaatste en het pad had afgesloten. Dat er lange tijd geen gebruik was gemaakt van het recht van overpad, betekende juridisch gezien echter niet dat dit recht was verdwenen. Een bestaand zakelijk recht, zoals een erfdienstbaarheid, kan namelijk niet zomaar tenietgaan.

Uitspraak van het Hof
Het Hof in Den Bosch oordeelde dat het recht van overpad nog steeds bestond op basis van de oude koopakte uit 1755. Omdat inschrijving in het Kadaster destijds niet mogelijk was, bleef de historische akte bepalend. Bovendien ging het om een zakelijk recht dat verbonden is aan het perceel en niet aan een persoon.

Dit betekende dat de café-eigenaar moest toestaan dat het steegje weer gebruikt werd als doorgang, en dus toegankelijk moest zijn voor de bewoners van de nieuwe appartementen.

Vragen over recht van overpad of burenrecht?
Heeft u vragen over een recht van overpad, erfdienstbaarheden, burenrecht of andere kwesties rond uw grond of pand? Neem dan gerust contact op voor juridisch advies. Ik help u graag bij het vaststellen van uw rechten en plichten.